HISTORYCZNE OGRODY. Przemyśl i okolice

  • Drukuj zawartość bieżącej strony
  • Zapisz tekst bieżącej strony do PDF
29 lipca 2015

Jak pisał pochodzący z Dubiecka Ignacy Krasicki, (...) historia ogrodów [jest] tak jawną jak świat. Ojca i matki rodzaju ludzkiego pierwsze sie­dlisko było w ogrodzie. Raj, jak go Pismo Święte określa, za­wierał w sobie to wszystko, cokolwiek ogrodowi mieć należy.
Sztuka ogrodnicza do Polski przywędrowała wraz z pierwszymi zakonami rolniczym. Wzrost zainteresowania tą sztu­ką oraz praktycznymi zasadami zakładania ogro­dów zapoczątkowały wpływy włoskie za pośrednictwem Bony Sforzy. Ogrodów kunsztownych wprowadzenie [...] małżonce Zygmunta I przypisać należy. Ta z kraju swojego i wiadomość, i gust kunsztów przyniosła, jakoż następnie ogrody ku ozdobie sporządzone, włoskiemi nazywano - pisał Krasicki, wyjaśnia­jąc tym samym rozszerzenie tego określenia na wszystkie ogro­dy symetryczne, zawierające w sobie cechy stylowe francuskie czy holenderskie.

Znaczny wpływ na kulturę ogrodniczą obecnego Podkarpacia wywarł król Jan III Sobieski, który do majątku swej żony w Wysocku przeszczepił wzorce ogrodu barokowego.
Zamiłowanie do symetrycznych form ogrodów zosta­ło następnie wzmocnione poprzez modę na ogród klasyczny, w którym elementem roślinnym posługiwano się jak cegłą lub kamieniem w architekturze. Kobierce zamykano w sztywne ramy bukszpanowe, drzewa przycinano w kształty geome­tryczne, jak również formowano z nich postacie.
Sztuką ogrodnicza zajmowały się głównie kobiety, które jak pisał francuski teoretyk sztuki ogrodowej Geradin mają niezbędny po temu delikatny i wytworny gust, który nadaje wrodzony im sentyment. Czołowe miejsce wśród założycielek zajmują Izabella Czartoryska (twórczyni Powązek i Puław) i Magdalena Morska.
W 1831 r. w Medyce Józef Gwalbert Pawlikowski założył wzorcowe gospodarstwo ogrodnicze i pierwszą na terenie Galicji szkołę ogrodniczą. Szkoła oraz wprowadzenie nowych gatunków roślin wpłynęły na to, że okolice przemyskie obfitowały w wyjątkowe, na skalę europejską założenia ogrodowe.
Ten wyjątkowy rozwój założeń ogrodowych i ogrodnictwa został zaprzepaszczony poprzez następujące po sobie wojny. Wiele dworów i pałaców wraz z otaczającymi je ogrodami i parkami po II wojnie światowej, zwłaszcza podczas kolektywizacji, uległo dewastacji i nieodwracalnemu zniszczeniu. Opuszczone siedziby ziemiańskie, pozbawione właścicieli i opiekunów, popadały szybko w ruinę. Więcej szczęścia miały te, którym przeznaczono rolę szkoły czy domu pomocy społecznej. Niektóre parki i ogrody przetrwały w stanie praktycznie niezmienionym, w innych zatarte zostały historyczne założenia. W wielu miejscach mimo daleko idących zmian możliwe jest dość dokładne odtworzenie dawnych układów urbanistycznych i krajobrazów.

Galeria

  • Powiększ zdjęcie Historyczne ogrody. Przemysl i okolice

    Historyczne ogrody. Przemysl i okolice

  • Powiększ zdjęcie Historyczne ogrody. Przemysl i okolice

    Historyczne ogrody. Przemysl i okolice

  • Powiększ zdjęcie Historyczne ogrody. Przemysl i okolice

    Historyczne ogrody. Przemysl i okolice

  • Powiększ zdjęcie Historyczne ogrody. Przemysl i okolice

    Historyczne ogrody. Przemysl i okolice

  • Powiększ zdjęcie Historyczne ogrody. Przemysl i okolice

    Historyczne ogrody. Przemysl i okolice

  • Powiększ zdjęcie Historyczne ogrody. Przemysl i okolice

    Historyczne ogrody. Przemysl i okolice

  • Powiększ zdjęcie Historyczne ogrody. Przemysl i okolice

    Historyczne ogrody. Przemysl i okolice

Rozwiń Metryka

Podmiot udostępniający informację:
Data utworzenia:2015-07-29
Data publikacji:2015-07-29
Osoba sporządzająca dokument:
Osoba wprowadzająca dokument:
Liczba odwiedzin:1525